't Witven, Veldhovens zwemparadijs
’t Witven op de hoek van de Runstraat en de Witvenseweg in Veldhoven is nu gekend als een ‘resort’. Van 1938 tot 1987 is het echter een publiekelijk zwembad in eigendom van de gemeente waar Veldhoven en omgeving dankbaar gebruik van maken. Zeker de Babyboomers en de telgen van Generatie X koesteren paradijselijke herinneringen aan die onvergetelijke tijd op ’t Witven.
VELDHOVEN - In 1937 wordt nabij de beek de Run met de schop een enorme kuil uitgegraven van circa 105 bij 65 meter met een aflopende diepte tot meer dan 3 meter. Het is een project in het kader van de werkverschaffing. In de kuil wordt een zwembadcomplex gebouwd met 2 zwemafdelingen: eentje voor de mannen, eentje voor de vrouwen. Ze worden door een schutting van elkaar gescheiden. Op 12 juni 1938 neemt Veldhoven de zwemkom in gebruik Een nu 90-jarige Veldhovense over het gescheiden zwemmen: “Als ik met mijn toekomstige echtgenoot ging zwemmen, moesten we ieder aan onze eigen kant in het zwembad. Bij de schutting konden we elkaar zien en onder de afscheiding voetje vrijen.”
Het zwembad wordt voorzien van en ververst met water uit de Run. Onderweg komt het in de Voorverwarming, een vijver waarin het water verwarmd wordt. Maar het is een multifunctionele vijver: visvijver, roeivijver en in de winter een schaatsbaan.
Niet handig
Het gemengd zwemmen komt in de jaren 50 ter discussie te staan. Het is ook niet handig want als een gezin gaat zwemmen, moet dat ook gescheiden. “Mijn broertje was toen 10 jaar en moest alleen naar de mannenafdeling. Mijn moeder hield hem via de schutting angstvallig in de gaten, want goed zwemmen kon hij nog niet. De badmeesters stuurden haar steeds weg omdat ze naar de heren gluurde!” In 1958 komt er een 'oplossing': ’s middags wordt de mannenafdeling ook voor vrouwen en meisjes open gesteld.
Rioolwater
In 1958 duikt er bovendien een probleem op. De gemeente Eersel heeft toestemming gekregen om rioolwater op de Run te lozen. Dat merken ze in Veldhoven in het zwemwater. Op 19 augustus 1959 moet het zwembad gesloten worden omdat het risico op besmettelijke ziekten te groot is geworden. Een nieuw, modern zwembad met een zuiveringsinstallatie waarbij het Runwater vervangen is door kraanwater is Veldhovens grote wens. Door allerlei bureaucratische beslommeringen duurt het echter tot 1964 alvorens Veldhoven weer een duik kan nemen en pas op 14 mei 1965 kan het nieuwe zwembad officieel geopend worden.
Het zwembad heeft vele herinneringen voortgebracht
Herinneringen delen
Nog 2 decennia zullen jaarlijks soms meer dan 300.000 bezoekers zich onderdompelen in de zwemvreugde van ‘t Witven. Het zwembad heeft vele herinneringen voortgebracht. Jammer als zo'n prachtig stukje Veldhovense geschiedenis uit het collectieve geheugen verdwijnt. Ton van den Hurk is samen met het Erfgoedhuis de uitdaging aangegaan om deze geschiedenis in woord en beeld vast te leggen. De herinneringen van de vele bezoekers spelen daarbij een wezenlijke rol. Wie wil ze delen?
Meer, op: erfgoedhuisveldhoven.nl
