Bollen en knollen voor een snelle start
Bij bloembollen denken veel mensen direct aan het voorjaar, als de krokussen, narcissen en tulpen bij de eerste lentezon uit de grond schieten en hun bloemenpracht tonen. Toch heeft die bloemenzee alles te maken met de herfst en de komende winter. Planten treffen voorbereidingen om deze koude periode zo goed mogelijk door te kunnen komen.
VELDHOVEN - Sommige planten overleven de winter als zaadje of in winterslaap. Maar veel planten leggen in de zomer een voedselvoorraad aan, om in het voorjaar snel te kunnen reageren op de hogere temperatuur.
1-jarige planten overwinteren alléén als zaden, gevormd na de bloei. 2-jarige planten bloeien niet in het eerste jaar; zij vormen dan bladeren en wortels met één hoofdwortel.
Bladerdak
De bladeren verdorren, maar de wortel, opgezwollen door reservevoedsel, wacht in de grond. Overblijvende planten blijven jarenlang in leven. De niet houtachtige planten sterven boven de grond af, maar onder de grond blijven ze in leven in de vorm van bollen, knollen, wortelstokken en wortels. Vooral bollen en knollen bevatten veel reservevoedsel. Het voedsel in de bloembol maakt dat de plant vroeg in het seizoen heel snel kan groeien en bloemen kan maken. Sneeuwklokjes, krokussen, tulpen en narcissen komen al in het vroege voorjaar tot ontwikkeling. Vooral voor bosplanten is dat van groot belang. Want, terwijl zij groeien en door middel van het zonlicht bezig aan de opbouw van reserves, is er boven hun hoofd nog geen bladerdak gevormd dat het licht tegenhoudt.
Vermeerderen
Bollen zijn eigenlijk hele korte stengels met dikke bladeren eraan. De bladeren zitten er bovenop en zijn er in het rond aan vastgehecht; wanneer een ui wordt doorgesneden, is dat goed te zien. In het midden is de nieuwe bloemstengel al zichtbaar en de schillen er omheen (eigenlijk bladeren) zijn het reservevoedsel dat nodig is als de bol weer groeit. Een knol is anders van opbouw. Hij is het ondergrondse deel van een opgezwollen stengel. Als de bovengrondse delen van de plant zijn afgestorven, blijft de knol, omgeven door de verdroogde ondereinden van de bladeren, in leven. In het vroege voorjaar schiet een bloemknop omhoog omgeven door blaadjes. Aan de onderkant worden de wortels gevormd. Na de bloei gaan de bladeren voedsel maken, bestemd voor de nieuwe knol aan de onderkant van de stengel. Aan een knol kunnen ook dochterknolletjes komen. Iedereen die wel eens aardappelen heeft gerooid kent het verschijnsel.
Met bollen en knollen de winter doorkomen
Feestelijk
De mens heeft dat natuurlijk ook allemaal ontdekt en dat reservevoedsel in bollen en knollen vormt dan ook een belangrijk bestanddeel van ons voedselpakket. Denk maar eens aan aardappelen, uien, bieten en wortelen. Niet voor niets een stamppot voor de koude winterdagen! Daarnaast geven veel bollen en knollen ons prachtige sierplanten waarmee we onze tuinen al in het vroege voorjaar een feestelijk aanzien kunnen geven. Die bloembollen mogen nu, vóór de winter, de grond in, dan kunnen ze zich in het voorjaar op het goede moment ontwikkelen. Het is wel raadzaam om bollen te kopen die biologisch geteeld zijn.
