Huismeer, verdwenen en weer terug!
Wie de laatste tijd in de bossen rond Veldhoven heeft gewandeld, is het vast opgevallen dat er soms veel water op de paden staat. In een enkel geval staat het pad helemaal onder en is de doorgang versperd. De natte periodes van de laatste tijd hebben duidelijk gemaakt dat we in een veel natter gebied wonen, dan we beseften.
VELDHOVEN - Zo’n 100 jaar geleden waren er in heel Brabant ongeveer 3.000 vennen; daar zijn er intussen nog ongeveer 300 van over. Neem bijvoorbeeld het gebied tussen de Oersebaan en de Merenweg. Wie de oude kaarten bekijkt uit de periode tussen 1875 en 1925 die ziet daar nog erg veel vennen. Van die vennen bestaan alleen nog het Groot Meer en het Klein Meer.
Erg veel vennen zijn verdwenen door de grondwaterstandverlaging van de laatste 60 jaar.
Waterconsumptie
Door de grote waterconsumptie van tegenwoordig en door eisen van de landbouw en veeteelt is het grondwaterpeil veel lager dan vroeger. Ieder huishouden verbruikt een veelvoud van water ten opzichte van 100 jaar geleden. Dat ook de landbouw het water met grote hoeveelheden oppompt om de akkers en weiden te bevloeien is bekend. Dus veel vennen met een doorlatende bodem zijn verdroogd. Het waren veelal ondiepe laagtes in het veld die droog zijn gevallen door de gedaalde waterspiegel. Dat is dus al jaren geleden gebeurd, vandaar dat er paden zijn aangelegd en soms landbouw wordt bedreven op de vroegere venbodem.
Maar het proces van verdroging is omkeerbaar als de grondwaterstand weer stijgt. Veel natuurgebieden zoals heidegronden en bossen, zijn ook verdroogd, omdat het water afvloeide via het omliggende gebied dat hier dus agrarisch is.
De laatste jaren zijn veel van die afvoerslootjes gedempt. Nu er veel meer regen is gevallen stijgt het grondwater weer en komen vennen tevoorschijn. Zelfs de vennetjes met een ondoordringbare leembodem, die afhankelijk zijn van regen, krijgen een nieuwe kans.
Molenvelden
Er zijn duizenden vennen in de Kempen
In de bossen van de Molenvelden, tussen Zandoerle en Knegsel, ligt zo’n ven dat iedereen is vergeten: het Huismeer. Zelfs zodanig dat een gedeelte van de venbodem in gebruik is genomen om coniferen te kweken. Een ander gedeelte is volwassen bos op rabatten. Een teken dat het ven al zo’n 100 jaar geleden gedeeltelijk in gebruik is genomen voor de bosbouw. De slootjes tussen de rabatten zijn nu volgelopen, maar de bomen staan nog op droge grond.
Dat kan niet gezegd worden van de coniferenkwekerij. Op dat stuk staat al maanden enkele tientallen centimeters water. Veel van de coniferen zijn dood en voor de overblijvende planten moet gevreesd worden.
Wennen
Op veel andere plekken is hetzelfde effect zichtbaar: in natuurgebieden zijn bestaande vennen sterk in omvang gegroeid en nieuwe ontstaan. De vraag is natuurlijk of één droge zomer de wateroppervlakken weer zal laten slinken. De verwachting is echter dat het beleid om de afwatering van natuurgebieden te blokkeren, een blijvend effect zal hebben. Het beste is dus maar om te wennen aan de nieuwe situatie en nieuwe paden te maken op hogere grond.
