Eiken voor het mooi en voor het nut
CultuurDe eik is in Veldhoven een bekende boom die hier al duizenden jaren voorkomt. Vooral de zomereik is overal te vinden. De wintereik is hier zeldzamer. De Amerikaanse eik met zijn puntige bladen is pas zo’n 150 jaar hier.
VELDHOVEN - In dit jaargetijde is de Amerikaanse eik een geweldig mooie boom. De kleuren zijn schitterend: alle schakeringen van geel, groen en rood. Hoe komt het eigenlijk dat de blaadjes verkleuren?
Eigenlijk zitten de herfstkleuren altijd al in de bladeren. Tijdens de lente en de zomer overheerst de kleur groen, omdat er zoveel bladgroen in de bladeren zit. Tijdens de lente en de zomer maakt een boom veel bladgroen aan. Het kost veel energie om aan te maken. Daarom halen bomen in de herfst zoveel mogelijk bladgroen uit de bladeren voordat ze vallen.
Geel
Een blad bestaat uit meer stoffen dan alleen bladgroen en die stoffen hebben andere kleuren, met tinten als geel, oranje, rood en soms zelfs paarsachtig. Pas als de overheersende groene kleur is verdwenen, komen er andere kleuren tevoorschijn. De Amerikaanse eik met zijn grote bladeren in herfstkleuren is een sieraad voor de bossen rond Veldhoven. Toch is er iets mis met deze boom. Afgelopen zomer was er een nieuwsbericht dat de Amerikaanse eik in de Loonse en Drunense duinen verwijderd wordt, omdat de boom andere eiken verdringt. In het bos de Molenvelden tussen Oerle en Knegsel worden ook regelmatig Amerikaanse eiken gekapt.
Leefgemeenschap
Het probleem met de Amerikaanse eik is dat de boom pas relatief kort hier is en nog geen vaste plaats in het ecosysteem heeft in kunnen nemen. De zomereik wel: die vormt gedurende zijn leven en tot ver na zijn dood een hechte leefgemeenschap voor ongeveer 600 levensvormen zoals vogels, zoogdieren, insecten en schimmels. Alleen al meer dan 400 verschillende soorten insecten kunnen er op voor komen. Er worden ook diverse gallen op aangetroffen. Daarin groeien de larfjes van galwespen en -vliegen beschermd op.
Foerageren
De eikenpage is een vlinder die sterk afhankelijk is van de eik. Het is een prachtige, paarse vlinder. In het voorjaar, als de knoppen uitlopen, komen de rupsen uit de eitjes. Ze eten de bloemknoppen van de eik en later ook de bladeren. De eik biedt natuurlijk ook voedsel en beschutting voor vogels. De koolmees en de pimpelmees komen er foerageren, op zoek naar insecten. Om elkaar niet voortdurend tegen te komen zoeken de koolmezen het voedsel lager in de boom dan de pimpelmezen.
Heilig
De mens heeft de eik altijd als een bijzondere boom beschouwd. Kwam dit door zijn indrukwekkende uiterlijk? Door zijn eeuwige jeugd? Doordat hij het volhield waar andere bomen het loodje legden? Zeker is dat een grote zomereik (tot wel vijfenveertig meter hoog) ontzag inboezemt; het is niet verbazend dat hij in vele culturen als heilig werd beschouwd. En laten we de genieten van de kleuren van de Amerikaanse eik…. Maar met mate.
Meer IVN-informatie
Zie website, op: ivn.nl/afdeling/veldhoven-eindhoven-vessem
Alweer een tijdje geleden, maar veel mensen zullen zich de eikenprocessierups nog herinneren. De rupsen kruipen elke avond in processie naar de bladeren en vreten zich daar vol. De haren van de rupsen kunnen tot zeer vervelende reacties leiden. Als reactie zijn veel nestkastjes voor mezen, die de rupsen eten, opgehangen.
Korte en langere wandeling
Een herfstwandeling door de bossen van de Molenvelden is een belevenis. Beuken en Amerikaanse eiken kleuren schitterend met het blijvend groen van de dennen. Er is een korte en een langere wandeling te vinden op de website van IVN VEV. Kijk bij Routes.
Zomereik biedt
onderdak
voor
600 soorten
