Platanen zijn die bomen die schilferen
AlgemeenIVN VEV
Her en der in de stad staan bomen waar de schors van loslaat, het zijn platanen. Gelukkig zijn deze bomen niet ziek: het is helemaal normaal dat elk jaar een gedeelte van de schors loslaat. Bij het kerkhof in Zeelst staat een hele dikke plataan en in de Kruisstraat bij nummer 34 staat de oudste plataan van Veldhoven. Hij heeft een leeftijd van ongeveer 100 jaar.
VELDHOVEN - In de naam platanus bevindt zich het Griekse woord ‘platus’ wat breed betekent. En breed is niet alleen de kroon van een plataan, maar ook het blad is opvallend breed. Platanen kunnen tot monumentale bomen uitgroeien en een hoogte van 30 tot 35 m bereiken. De kroon kan 10 tot 12 m in diameter worden.
Ze komen oorspronkelijk uit de Balkan en Klein-Azië. Ze groeien het best op vochtige en voedselrijke grond, dus in een rivierdal zullen ze het goed doen. Het is een sterke boom die ook de droogte wel kan verdragen. Platanen kunnen dus een respectabele leeftijd bereiken. De oudste van Europa staat in Frankrijk en mag met zijn omtrek van 8 meter en leeftijd van 500 jaar met recht een monumentale boom heten.
In Nederland is de recordhouder een Voorburgse plataan van 340 jaar, dus het Veldhovens exemplaar heeft nog een heel leven voor zich!
Stadsboom
De plataan verdraagt grove snoei probleemloos en is geschikt voor het stedelijk gebied. Hij heeft geen probleem met verharding en uitlaatgassen. In de schors worden namelijk de afvalstoffen van de verontreinigde lucht opgeslagen. Dat is ook de reden waarom hij in de negentiende eeuw massaal is aangeplant in Londen en nu de pleinen en brede straten indrukwekkend aanvult. In de herfst verliest de boom niet alleen zijn bladeren, ook de schors bladdert aan het eind van de zomer af. Zo kan deze boom groeien en steeds een gladde, schone schors houden.
Er zijn nog meer redenen dat steden de plataan kunnen waarderen: waar populieren de verharding al na een paar jaar omhoog drukken, houden de wortels van de plataan zich rustig. Ook qua afval is het een nette boom, vergelijk dat maar eens met kastanjes en eikels in het najaar. Om over de gevaarlijk gladde populierenbladeren maar niet te spreken.
En tenslotte: geen kleverige afscheiding van insecten op de geparkeerde auto zoals bij een linde.
Plataannetwants
Dat laatste feitje is een teken dat het niet allemaal rozengeur en maneschijn is met de plataan. Omdat deze boomsoort een exoot is, draagt hij nauwelijks bij aan de biodiversiteit. Dat is bijvoorbeeld te zien aan het aantal insecten dat op een plant leeft. Zo kunnen er bij eiken 423 insectensoorten voorkomen. Bij uitheemse bomen gaat het aantal drastisch naar beneden, het zijn er maar enkele! Op de paardenkastanje werden 4 soorten waargenomen en op de plataan slechts 2: de plataanridderwants en soms de plataannetwants.
Daarom is het belangrijk om zo veel mogelijk gebruik te maken van gebiedseigen en inlandse soorten als er bomen worden geplant.
Meer info
Meer weten over het IVN VEV?
ivn.nl/afdeling/veldhoven-eindhoven-vessem/
.
De platanen zijn niet goed voor de biodiversiteit; de boomsoort komt uit een andere biotoop en de insecten die daar afhankelijk zijn van de boom niet in Nederland voorkomen. Maar... de afbladderende schors is een ideale schuilplaats voor vele insecten. Trek een stukje schors los en ze zijn te zien.
Wantsen
De plataanridderwants is het enige insect dat veel voorkomt op de Nederlandse platanen. Hij is ook afkomstig uit Zuidoost-Europa en heeft zich de laatste jaren behoorlijk uitgebreid over heel Europa, vooral in steden aangeplante platanen.
Platanen kunnen een respectabele leeftijd bereiken