De Zeeuwse kust is een perfecte plaats om schelpen te zoeken. Op de paal liggen schelpjes van het nonnetje. FOTO: Rien de Schipper.
De Zeeuwse kust is een perfecte plaats om schelpen te zoeken. Op de paal liggen schelpjes van het nonnetje. FOTO: Rien de Schipper.

De schatten liggen voor het oprapen

Algemeen

Het vakantieseizoen is weer aangebroken en wellicht gaat de reis met de hele familie naar het strand. En wat is er dan leuker dan schelpen zoeken? Schelpen zijn weekdieren en er bestaan wel 100.000 soorten van; variërend in grootte van 0,5 mm tot 1,20 m. Wat aan het strand gevonden wordt, is het kalkskelet van het dier.

VELDHOVEN - In Nederland zijn ongeveer 40 soorten redelijk makkelijk te vinden. Het beste gaat het verzamelen met eb. Schelpen zitten soms ingegraven, op of onder stenen, in hout en klei en aangehecht aan drijvende voorwerpen. Om te weten wat er gevonden is, is de “Veldgids Schelpen” van R. de Bruyne een fijn boekje om alles op te zoeken. Omdat het overgrote deel van de schelpdieren kleiner is dan 1 cm, komt een loepje goed van pas. Wie een emmertje schelpengruis meeneemt naar huis heeft voor uren leuk puzzelwerk op lange winteravonden. 

Schelpenteldag

Zaterdag 25 maart is er op veel plaatsen aan de Nederlandse kust een schelpenteldag gehouden. Het doel is om de schelpenstand in kaart brengen. Deelnemers konden op eigen gelegenheid aansluiten bij het schelpentellen. Op de telpunten aan het strand zijn formulieren uitgedeeld waarop de meeste schelpensoorten te herkennen zijn en waarop de soorten geteld kunnen worden. Volgend jaar wordt er weer een teldag gehouden, op zaterdag 23 maart!

Algarve

Nederland heeft niet zo’n rijke kust in vergelijking met bijvoorbeeld de Bretonse noordkust of de Algarve. Dus wie daar op vakantie gaat, zit helemaal goed. Ook snorkelen in de Middellandse zee kan aardig wat opleveren. Woeste brandingen en hagelwitte brede zandstranden geen goede vindplaatsen. Vaak is in getijdepoeltjes of slikgebieden en beschutte baaitjes meer te vinden. Ook via de netten en boten van vissers en op vismarkten kunnen bijzondere schelpen aan de verzameling worden toegevoegd. Tip voor de verzamelaar: let er op dat de schelp niet versleten, beschadigd of verbleekt is en leg de vindplaats vast.

Mytilus

Schelpen hebben alle een Latijnse naam die bestaat uit 2 delen, bijvoorbeeld: ‘Mytilus edulis - de mossel die eetbaar is. Deze behoort tot de familie van de Mytilidae (mossels) met honderden andere soorten mossels en deze horen dan weer met 10-tallen andere families tot de klasse der 2-kleppigen. Veel indrukwekkende schelpen en schelpen die hier voorkomen hebben Nederlandse namen: tijgerkauri, doopvontschelp, muizenkeuteltje of tepelhoren. Vaak speelt de vorm of kleur een rol bij de naamgeving.

Naturalis

Er zijn een Nederlandse musea met schelpenverzamelingen, bijvorbeeld Naturalis in Leiden, Natuurhistorisch Museum Rotterdam, Muzee in Scheveningen en Miramar in Vledder. Veel verzamelaars zijn lid van de vereniging NMV. Zij hebben maandelijkse vergaderingen met lezingen, determinatiemogelijkheden en soms een ruilbeurs. Vaak zijn waarnemingen en vondsten van verzamelaars een waardevolle aanvulling voor de wetenschappelijke kennis op dit gebied. Dus wie dit jaar op vakantie naar de kust gaat: kijk dan uit op het strand of er een nieuwe hobby zo voor het oprapen ligt.

[Foto:] De Zeeuwse kust is een perfecte plaats om schelpen te zoeken. Op de paal liggen schelpjes van het nonnetje. Foto: Rien de Schipper

[Side1:] Meestal begint alles met het meenemen van enkele schelpjes van een strand. Via een website of boekje leer je meer over naam of leefwijze. Zo raak je vanzelf onder de indruk van de vormen en schoonheid. Je gaat ze voorzien van een naam, vindplaats en datum. En maakt natuurlijk foto’s om alle vondsten vast te leggen.

[Side2] Nonnetje wint op de vierde Grote Schelpenteldag. Het nonnetje was goed voor bijna 30 procent van alle gevonden schelpen, gevolgd door halfgeknotte strandschelp en kokkel. Bij de meeste van de gevonden nonnetjes zaten de twee schelpjes nog aan elkaar.

[Streamer:] Doopvontschelp wordt 1,5m groot

Meestal begint alles met het meenemen van enkele schelpjes van een strand. Via een website of boekje leer je meer over naam of leefwijze. Zo raak je vanzelf onder de indruk van de vormen en schoonheid. Je gaat ze voorzien van een naam, vindplaats en datum. En maakt natuurlijk foto’s om alle vondsten vast te leggen.

IVN VEV

Winnaar Schelpenteldag

Nonnetje wint op de 4e Grote Schelpenteldag. Het nonnetje was goed voor bijna 30% van alle gevonden schelpen, gevolgd door halfgeknotte strandschelp en kokkel. Bij de meeste van de gevonden nonnetjes zaten de 2 schelpjes nog aan elkaar.

Doopvont-
schelp wordt
1,5 meter
groot

Afbeelding