Stresshormonen bij openbaar spreken
AlgemeenJe bewustzijn van wat je doet, dat is volgens Josanne Toussaint de kern van spreken in het openbaar. De Veldhovense communicatie- en stemexpert traint veel sprekers in het bedrijfsleven en bij de overheid, maar ook politici. Ze schreef eerder het boek ‘Sprekend jezelf zijn’, waarvan een 2e druk komt. “Hoe meer emotie in het verhaal, des te belangrijker het non-verbale deel.”
VELDHOVEN - Degene die inhoudelijk de beste argumenten heeft, is niet altijd degene die ook het beste overkomt. Volgens Toussaint komt dat omdat we te veel focussen op de inhoud, terwijl uit onderzoek blijkt dat hoe je overkomt een grote rol speelt in het oordeel van mensen. Wat niet wil zeggen dat de inhoud geen rol speelt. Wat je alleen wilt voorkomen is dat de vorm van je presentatie de mening over het onderwerp beïnvloed. Dat geldt voor presentaties, maar ook vergaderingen.
Schakelen
“Ik krijg er buikpijn van als ik zie dat iemands intentie niet over tafel komt. Natuurlijk moet je niet de illusie hebben, dat het na een training of het lezen van een boek nooit meer gebeurt, maar als je je ergens van bewust bent, kun je wel makkelijker schakelen. Ik ben een groot voorstander van jezelf opnemen. Niet om dan vol met zelfkritiek die opname te bekijken, maar jezelf juist met een milde blik bekijken om te zien waar je ergens winst kunt behalen.”
Toussaint hanteert drie cirkels die uitleggen wat er bij een spreker gebeurt die spanning ervaart. In de middelste cirkel ben je jezelf. De andere cirkels zijn vechten en vluchten. Iemand die vecht neemt (te) veel ruimte in met zijn stem en gedrag, iemand die vlucht juist (te) weinig. In de cirkel waarin je sprekend jezelf bent, ben je als spreker authentiek, ontspannen, geloofwaardig en benaderbaar. Iemand die te weinig ruimte inneemt, kan bijvoorbeeld oefenen met wat meer geluid geven.
Hoofd koel, hart warm
“Ik zeg altijd: ‘Houd je hoofd koel en je hart warm’. Dan ben je in staat de ander te zien, maar ook je eigen grenzen nog. Het klinkt misschien wat zweverig, maar je bent dan in contact met jezelf en de ander.”
In vergaderingen kan een mechanisme ontstaan dat Toussaint een schietgevecht noemt. Dat gebeurt als partijen maar argumenten op elkaar blijven afvuren, zonder naar elkaar te luisteren en heel star worden.
“Aan de andere kant zie je ook mensen in vergadering aarzelend praten en woorden gebruiken als eigenlijk en misschien. Ook dat werkt niet. Net als luisteren om maar te gaan praten. Dat zet alleen maar je stresshormonen in werking.” Die stresshormonen treden ook in werking bij irritatie of haast. “Als ik thuis ruzie heb, denk ik achteraf wel eens, waar ging het nu eigenlijk over. Dat is heel irritant, maar heeft alles te maken met dat deel van je brein wat dan aan gaat. Je hebt dan zoveel adrenaline en cortisol dat je geheugen niet meer zo goed werkt. Dan is het biologisch gewoon niet mogelijk om op inhoud te reageren.”
Bianca Kuijpers
‘Hoe meer emotie, hoe belangrijker non-verbaal’