Een uurtje meer of minder, wat maakt dat nu uit?
AlgemeenBij het maken van afspraken is navolgende uitdrukking soms te horen: “Een uurtje meer of minder maakt niet uit.” Dat geldt dus niet voor de zomer- en wintertijd. Dan maakt dat ene uurtje vooruit en achteruit veel uit.
VELDHOVEN - Iedere laatste zondag van oktober is de dag waarop de wintertijd ingaat. Zo ook afgelopen weekend weer. In de nacht van zaterdag 29 op zondag 30 oktober is de klok om 03.00 uur 1 uur teruggezet. De wintertijd geldt overigens tot zondag 26 maart 2023.
Ter discussie
De Amerikaanse president Benjamin Franklin is overigens de initiatiefnemer van de wintertijd. Hij stelt voor om klokken terug te draaien om meer licht in de dag te hebben. Maar het is Duitsland dat in de Tweede Wereldoorlog het besluit neemt de klok 2 keer per jaar van tijd te verwisselen, met name als energiebesparende maatregel.
De laatste jaren staan winter- en zomertijd nogal ter discussie. Vooralsnog evenwel blijven ze bestaan.
Standaardtijd
Voor alle duidelijkheid, wintertijd is de zogeheten ‘standaardtijd’ in de geografische zone waarin Nederland ligt. Wintertijd is ontstaan nadat de zomertijd is ingevoerd.
Waarom is dit belangrijk om te weten? Welnu, doordat de wintertijd de standaardtijd is, komt die het meest overeen met hoe de biologische klok de tijd interpreteert. Met andere woorden, de wintertijd komt in feite overeen met het natuurlijk leefritme van de mens.
Circadiane klok
Wat is een biologische klok? Het Nederlands Herseninstituut geeft een duidelijke uitleg: ‘Veel processen in het lichaam volgen een dagelijks ritme van 24 uur, zoals bijvoorbeeld het slaap-waakritme. Het mechanisme wat verantwoordelijk is voor dit ritme wordt de biologische klok of circadiane klok genoemd.’
‘De hoofd- of masterklok bevindt zich in de hersenen en wordt gevormd door een kleine groep zenuwcellen in de hypothalamus die hun dagelijks ritme opleggen aan de rest van ons brein en lichaam. Deze cellen vertellen de mens dus wanneer hij/zij moet slapen en opstaan, maar beïnvloeden ook de stofwisseling, hormoonafgifte, stemmingen en nog veel meer, elke 24 uur opnieuw.’
Overigens, niet alleen mensen hebben een interne klok. Ook dieren en zelfs planten houden de tijd bij. En dat gebeurt dan in een ritme van telkens 24 uur waarin alle essentiële processen plaatsvinden, die belangrijk zijn om goed te functioneren.
Effecten
Wat zijn nu de effecten van de wintertijd. Eigenlijk komt het er heel simpel op neer, dat de mens weer terugkomt in zijn natuurlijke ritme, doordat de tijd in de winter in de pas loopt met de biologische klok. En dat kan een positief effect op het stressniveau en op de nachtrust.
Maar er kleven ook nadelen aan de wintertijd. Doordat de werking van de biologische klok kortdurend wordt verstoord, steken toch slaapproblemen de kop op, neemt het risico op hart- en vaatziekten toe en hebben stemmingsklachten - beter bekend als winterdipje of winterdepressie - grotere invloed de ontwikkeling vaan neerslachtige gevoelens.
Tips
Wie moeite heeft of blijft hebben met zich aan te passen aan de wintertijd, kan navolgende tips proberen:
- Doe ‘s ochtends na ontwaken de gordijnen meteen open en zet veel lampen aan.
- Ga overdag vaak en geregeld naar buiten omvoldoende daglicht te krijgen.
- Ga gewoon eens een uur eerder na bed, waardoor de ‘normale’ wektijd bevordert wordt.
VELDHOVEN - Bij tijd draait het in feite om licht. Wintertijd is bedoeld om meer licht te verkrijgen. Licht speelt al sinds het ontstaan van de mens een bepalende rol. Het geeft de cyclus van het leven weer.
Tijd is licht
Wintertijd is
ontstaan nadat
de zomertijd
is ingevoerd
Van de redactie