Vanuit Veldhoven-Dorp worden Hooks en Frame van voedsel voorzien. De 2 Canadezen blijven tot de bevrijding in Zeelst. Er bestaat nog altijd contact tussen leden van de familie Frame en mensen in Zeelst en Veldhoven-Dorp.
Vanuit Veldhoven-Dorp worden Hooks en Frame van voedsel voorzien. De 2 Canadezen blijven tot de bevrijding in Zeelst. Er bestaat nog altijd contact tussen leden van de familie Frame en mensen in Zeelst en Veldhoven-Dorp. (Foto: )

Verzet in Veldhoven

  Historie

Werkgroep Veldhoven 75 jaar Vrij

Veldhoven 75 jaar Vrij, 4

18 september is een betekenisvolle dag in Veldhoven. 75 jaar geleden is op die dag namelijk Veldhoven bevrijd van de Duitse overheersing die op 10 mei 1940 begon. Na iets meer dan 4 jaar het snijdende juk tot diep op het bot te hebben gevoeld, zijn de Veldhovenaren weer vrij. Vrij om te doen en te denken wat ze willen, binnen de grenzen van vanzelfsprekende (mede-)menselijkheid, binnen de grenzen van de geliefde democratie. Het Veldhovens Weekblad besteedt de komende weken aandacht aan dit historische feit.

VELDHOVEN - Vanaf het begin van de oorlog ontstaan overal verzetshaarden. Om gecrashte piloten en onderduikers snel en effectief te kunnen verplaatsen, proberen plaatselijke verzetshaarden onderling betrouwbare lijntjes op te bouwen. Zo ontstaat vanaf 1942 een landelijk netwerk dat zorgdraagt voor het onderbrengen van onderduikers: de Landelijke Organisatie voor Hulp aan Onderduikers, afgekort LO.

Spil van het verzet

In Veldhoven is gemeentesecretaris Christ Westelaken de spil van zo'n verzetshaard. Hij probeert onderduikers van vervalste persoonsbewijzen te voorzien, helpt gecrashte piloten en verschaft in de kelder van zijn huis aan de Dorpstraat onderdak aan onderduikers. De verzetshaard die hij opbouwt, heeft contact met verzetshaarden in onder andere Oirschot en Eersel. Vergaderen gebeurt in de wat achteraf in de bossen gelegen boswachterswoning van Thieu Klijn; ook een belangrijke spil in het verzet. Hier konden de protestant Vingerhoets en paterke Jansen onder één dak zijn, zonder dat het in het dorp opviel. De relatie tussen katholiek en protestant lag in die tijd namelijk nogal gevoelig. Deze contacten in het verzet hebben bijgedragen tot het verkleinen van de kloof tussen de zuilen waarin Nederland was opgedeeld en het verdwijnen van die zuilen na de oorlog. Om aan voedselbonnen voor onderduikers te komen, slaan allerlei verzetseenheden in de Kempen de handen ineen en overvallen in de nacht van 5 op 6 juni 1944 het regionale distributiehoofdkantoor in Bladel. Daarbij worden 35.000 stamkaarten en bonnen buitgemaakt, nodig om aan voedsel te komen.

Joe Hooks en Jim Frame

De Canadese piloten Joe Hooks en Jim Frame worden na een bombardement op Aken in de nacht van 24 op 25 mei 1944 tijdens hun terugkeer naar Engeland neergehaald en komen in de buurt van Oirschot met hun parachute neer. De plaatselijke verzetsman Frans van Emst werkt in Veldhoven en maakt ook hier deel uit van het verzet. Per fiets worden Frame en Hooks naar Veldhoven gebracht, waar zij aanvankelijk worden ondergebracht in een schuilhut in de bossen en later op de zolder van het gezin Ten Dijck op Heuvel 10. Als de Canadezen weer eens uit het raam hangen, wordt daarover in de tegenovergelegen kruidenierswinkel van Fien Kerkhofs gesproken. Fien verwittigt dan snel de familie Ten Dijck. Vanuit Veldhoven-Dorp worden Hooks en Frame van voedsel voorzien. De 2 Canadezen blijven tot de bevrijding in Zeelst. Er bestaat nog altijd contact tussen leden van de familie Frame en mensen in Zeelst en Veldhoven-Dorp.

Hulzen verzamelen

Omdat de schoolgebouwen worden gebruikt door de bezetter - en later de bevrijders - kunnen kinderen niet naar school. Al krijgen ze in fabrieksgebouwtjes provisorisch een dagdeel onderwijs. De extra vrije tijd van de kinderen wordt onder andere besteed door koperen hulzen te verzamelen, die in de ruilhandel veel opbrengen. Ook worden kinderen ingezet voor de smokkel, omdat ze minder in het oog springen. Op de weg naar Steensel, waar nu Koningshof en Jantje Beton gevestigd zijn, hebben de Engelsen na de bevrijding veel munitie opgeslagen. Kinderen maken er een sport van om daar van alles weg te halen: kruit dat ze laten ontploffen, wapens, sigaretten en lichtkogels die 's avonds zo'n prachtig effect na het afvuren. Natuurlijk gaat dat wel eens fout en verschillende kinderen moeten dat bekopen met brandwonden, oogletsel en gehoorschade.


Veldhoven 75 jaar Vrij

De werkgroep Veldhoven 75 jaar Vrij wil 75 jaar lang vrijheid vieren in het besef dat we samen verantwoordelijk zijn om vrijheid door te geven. De werkgroep organiseert een uitgebreid activiteitenprogramma waarbij ze aansluit bij de landelijke campagne 75 jaar vrijheid. Zie ook FB-pagina Veldhoven 75 jaar Vrij.

Meer berichten