Groot Meer is een ven dat enige jaren geleden helemaal is opgeknapt. Het resultaat is geweldig! FOTO: Rien de Schipper.
Groot Meer is een ven dat enige jaren geleden helemaal is opgeknapt. Het resultaat is geweldig! FOTO: Rien de Schipper. (Foto: )

Waar zijn alle vennen toch gebleven?

Lage stand
grondwater
kost
veel vennen

IVN VEV

Zo’n 100 jaar geleden telt heel Brabant ongeveer 3.000 vennen; daar zijn er intussen nog maar ongeveer 300 van over. Neem bijvoorbeeld het gebied tussen de Oersebaan en de Merenweg. Wie oude kaarten bekijkt uit de periode tussen 1875 en 1925 die ziet daar nog erg veel vennen. Van die vennen bestaan nu alleen nog het Groot Meer en het Klein Meer. Enkele namen van vennen leven nog voort, zoals Vluttersven, Postelse Weijer en de straat Roestenberg. De meesten zijn echter vergeten.

VELDHOVEN - Om het verdwijnen van vennen te verklaren is kennis van de ondergrond belangrijk. Er zijn soms ondoorlatende leem- of kleilagen, maar een poreuze, waterdoorlatende ondergrond komt ook voor. Bij een waterdicht ven wordt het waterniveau uitsluitend bepaald door de hoeveelheid gevallen regen; bij een ven met een doorlatende ondergrond is dat het grondwaterpeil.

Waterconsumptie

Door de grote waterconsumptie van tegenwoordig en door eisen van de landbouw en veeteelt is het grondwaterpeil veel lager dan vroeger. Ieder huishouden verbruikt een veelvoud van water ten opzichte van 100 jaar geleden. Dat ook de landbouw het water met grote hoeveelheden oppompt om de akkers en weiden te bevloeien is bekend. Dus veel vennen, van het type dat de grondwaterstand volgt, zijn verdroogd. Het zijn veelal ondiepe laagtes in het veld, die droog zijn gevallen door de gedaalde waterspiegel. Dit proces is dus omkeerbaar als de grondwaterstand weer stijgt.

Lekkage

Vennen met een ondoordringbare leemlaag als bodem zijn kwetsbaar voor lekkage. Van diverse vennen is bekend dat ze permanent zijn drooggevallen omdat mensen, in tijden van weinig regen, op een laag gedeelte een gat hebben gegraven om daar het drinkwater voor vee en wild te verzamelen. Gevolg was vaak het doorbreken van de leemlaag. Vervolgens loopt het ven leeg en verdwijnt. Ook op natuurlijke manier kan zoiets gebeuren. Het Rouwven in Wintelre is na een lange droogteperiode in het begin van de zeventiger jaren droog gevallen. De leemlaag droogde helemaal uit en scheurde open. Een grote lekkage die zich niet meer herstelde was het gevolg.

Beuven

Verlanding door dichtgroeien is nog een derde reden voor verdwijnen van vennen. Soms wordt aan een ven een tweede leven geschonken door een grondige opknapbeurt. Het Groot Meer en het Beuven zijn voorbeelden van vennen die een goede restauratie hebben ondergaan. De bodem werd afgeschraapt en van een dikke humuslaag ontdaan. De oorspronkelijke bodem werd weer zichtbaar. Veel namen van verdwenen vennen zijn uit ons geheugen gewist. De Keijenhurk, Groot Goor, Groot- en Klein Vlasroot, Malpie, Groot- en Klein Meer zijn het waard om beschermd te worden.

www.ivn.nl/vev

Meer berichten

Het lokale nieuws in uw mailbox ontvangen?

Aanmelden