De Japanse duizendknoop groeit snel, wortelt diep en verspreiding in Nederland lijkt voorlopig niet te stuiten. FOTO: Dré Verhagen
De Japanse duizendknoop groeit snel, wortelt diep en verspreiding in Nederland lijkt voorlopig niet te stuiten. FOTO: Dré Verhagen (Foto: )

Vreemdelingen voelen zich thuis hier

IVN VEV

2-wekelijkse rubriek van het IVN

Behalve de oorspronkelijke planten en dieren hier in de omgeving thuishoren, zijn er een heleboel die van elders komen. Deze uitheemse of exotische soorten zijn ver in de minderheid, maar hun aantal neemt wel toe.

VELDHOVEN - Het valt niet mee om een goede omschrijving te geven van wat exotisch is. In het verre verleden werd dit werelddeel diverse keren getroffen door een ijstijd, waarbij het land bedekt was met een dikke ijslaag of bestond uit een permanent bevroren, kale vlakte. Geen omgeving voor planten en dieren en die kwamen dan ook weinig voor. Na de laatste ijstijd, zo'n 20.000 jaar geleden, verbeterde het klimaat langzaam. Veel dieren en planten veroverden onze streken en wisten zich te handhaven. Zij vormden de inheemse flora en fauna.

Aardappel

Mondjesmaat kwamen er ook vreemde dieren en planten bij. Meestal door toedoen van de mens, al dan niet bewust. Bekend is natuurlijk de aardappel. Oorspronkelijk afkomstig uit Zuid-Amerika, maar in de 16e eeuw door de Spanjaarden naar Europa gebracht. Een exoot dus, maar hij wordt meestal niet meer als zodanig gezien. Ook de paardenkastanje, de fazant, de hazelaar, de Amerikaanse eik en de Douglasspar zijn allemaal door mensen hier gebracht en in feite dus exotisch. Soms is het duidelijk: van de kanarie en de Canadese gans en de kiwi is hun herkomst overduidelijk. Maar ook de walnoot, de snoekbaars, de muskusrat en veel tuin- en kamerplanten zijn exoten. Onze multiculturele samenleving is ook bont wat betreft planten en dieren.

Eikenprocessierups

Maar vaak gaat het mis en leidt het invoeren van exoten tot plagen en ellende. De papegaaienopvang in ZOO-Veldhoven laat zien wat de gevolgen kunnen zijn van het houden van exotische dieren. Ongemak is er soms ook voor mensen. Wat te denken van de eikenprocessierups die al een aantal jaren veel overlast veroorzaakt. De coloradokever vrat vroeger hele aardappeloogsten op. De strijd tegen de dijk-ondermijnende bisamrat is permanent, evenals het werk om de Amerikaanse vogelkers - niet voor niets bospest genoemd - uit de bossen hier te verwijderen. En wat te denken van de Japanse duizendknoop, die diep wortelend, grote vlakten kan overgroeien. Ongewenste vreemdelingen waar niet gemakkelijk vanaf te komen is. De Japanse oester bedreigt in Zeeland de inheemse soort, de reuzenberenklauw is letterlijk irriterend vanwege zijn brandharen en waterpest verstopt waterwegen.

Tweeslachtig

Soms is de houding ten opzichte van exoten tweeslachtig. De Amerikaanse eik is daarvan een voorbeeld. Hij vermenigvuldigt zich uitstekend, groeit hard, maar heeft hout dat niet veel waard is. Echter… In de herfst verkleuren de bladeren schitterend rood. Door het veranderend klimaat neemt het aantal exoten in Nederland snel toe.

Meer berichten

Het lokale nieuws in uw mailbox ontvangen?

Aanmelden