Op één dode stronk kunnen veel verschillende schimmels en paddenstoelen leven. (Foto: Margriet Spanjaard).
Op één dode stronk kunnen veel verschillende schimmels en paddenstoelen leven. (Foto: Margriet Spanjaard). (Foto: )

Zonder schimmels geen gezond bos

IVN VEV

2-wekelijkse bijdrage van het IVN

Wat zijn paddenstoelen eigenlijk? Paddenstoelen zijn de vruchten van ondergronds levende schimmels, ook wel zwammen genoemd. De betere vraag is: wat is eigenlijk de functie van schimmels? Het lijkt er soms wel eens op dat ze alleen maar bomen doodmaken, maar er zit veel meer achter.

VELDHOVEN - Schimmels zijn kluwens van hele dunne en lange draden in de bodem, zo dun dat in een vierkante centimeter goede bosgrond wel 100 meter (!) draad zit. Deze draden heten mycelium. Met deze draden is de schimmel in staat om stoffen uit de bodem op te nemen en te transporteren. Ongeveer 95% van het dode plantmateriaal in de bodem wordt door deze schimmels gerecycled.

Parasieten

Je kunt de schimmels in drie categorieën verdelen: de afbrekers, de parasieten en de samenlevers. De afbrekers zijn schimmels die leven op (en van) dode resten van andere organismen, zoals afgevallen blad, takken en dode bomen en struiken. De groep parasieten is een klein aantal soorten die zich hecht op nog levende bomen die uiteindelijk dood gaan. En tot slot de grootste groep, de samenlevers. Deze leven in een voor allebei de partijen voordelige samenleving met groene planten en bomen.

Mineralen

Deze laatste groep is erg interessant. Het is namelijk vastgesteld dat deze met hun lange schimmeldraden een soort van mantel spinnen rond de buitenste, dunne, haarworteltjes van bomen. Daar in die mantel vindt uitwisseling plaats van water en voedingsstoffen. Schimmels kunnen zelf geen koolstof vastleggen en groene planten kunnen moeilijk aan mineralen kunnen komen. Daar ligt dus de basis van de samenwerking: de schimmels halen fosfor, magnesium, ijzer en dergelijke uit de dode plantenresten en leveren een deel daarvan aan levende bomen af. In ruil daarvoor krijgen zij koolstof (suikers) van de bomen. Dit gaat zo ver dat de samenwerking van levensbelang is voor beide partijen. De laatste decennia wordt er veel wetenschappelijk onderzoek gedaan naar deze categorie schimmels en dat heeft tot bijzondere inzichten geleid. De schimmeldraden van meerdere schimmelsoorten en de wortels van bomen en andere planten blijken samen een enorm ondergronds netwerk te vormen.
Het belang van dit netwerk gaat hierbij verder dan alleen maar de uitwisseling van voedingsstoffen tussen schimmel en groene plant. Gebleken is namelijk dat dit web door bomen en planten ook wordt gebruikt als communicatiemiddel. Een boom die wordt aangevallen door insecten zal een chemisch signaal versturen, dat andere bomen ertoe aanzet om afweerstoffen te gaan produceren. Ook worden voedingsstoffen uitgewisseld tussen sterke en zwakkere planten. Het is een feit: zonder schimmels geen gezond bos.

Meer info:

www.ivn.nl/afdeling/veldhoven-eindhoven-vessem

Meer berichten