Duitse militairen marcheren binnen via de Dorpstraat. FOTO: Picasa.
Duitse militairen marcheren binnen via de Dorpstraat. FOTO: Picasa. (Foto: Picasa)

De Duitsers trekken binnen

Bianca Kuijpers en lokale heemkundekringen.

Mei 1940

18 september is een betekenisvolle dag in Veldhoven en in de direct omliggende regio. 75 jaar geleden is op die dag namelijk Veldhoven bevrijd van de Duitse overheersing en bezetting die op 10 mei 1940 begon. Na iets meer dan 4 jaar het snijdende juk tot diep op het bot te hebben gevoeld, zijn de Veldhovenaren weer vrij. Vrij om te doen en te denken wat ze willen, binnen de grenzen van vanzelfsprekende (mede-)menselijkheid, binnen de grenzen van de geliefde democratie. Het Veldhovens Weekblad besteedt de komende weken uitvoerig aandacht aan dit historische feit.

VELDHOVEN - Op 10 mei 1940 om 03.00 uur 's nachts valt als een dief in de nacht het Duitse leger Nederland binnen. Veldhoven wordt die nacht opgeschrikt door Duitse bommenwerpers die tussen 04.40 en 07.30 uur het nabijgelegen vliegveld Welschap bombarderen. Het Wit-Gele Kruis en het Rode Kruis brengen in scholen en kloosters verzorgingsposten in orde om gewonden op te kunnen vangen.

In beslag

Die dag en de volgende dag vliegen tal van vliegtuigen over Veldhoven in Noordwestelijke richting. 2 dagen later, op de frisse Pinksterochtend van 12 mei wordt Veldhoven letterlijk onder de voet gelopen door Duitse troepen, die vanuit Eindhoven richting de Belgische grens trekken. Paarden en fietsen worden in beslag genomen. In totaal worden in Veldhoven 67 fietsen gevorderd. Op de Heerseweg wordt een man die weigert af te stappen gewoon in zijn onderlijf geschoten...
Op de Scherpenering in Oerle vindt die dag overigens nog een kort, maar hevig en fel gevecht plaats. Daarbij sneuvelt een Duitse soldaat. Hij wordt uiteindelijk begraven op het kerkhof van de Caeciliaparochie in Veldhoven.

Nazi-vlag

De dagen hierna nemen 150 Duitse soldaten hun intrek in het St. Willibrordushuis (het patronaat) in Zeelst en 3 (onder)officieren worden op de pastorie van Zeelst ingekwartierd om daar te slapen. Het Willibrordushuis wordt later ingericht als werkplaats voor vliegtuigonderdelen. Duitse officieren die worden ondergebracht in de pastorie van Veldhoven-Dorp hangen de nazivlag uit.

In de nacht van 14 op 15 mei wordt het nabijgelegen Welschap opnieuw gebombardeerd. 's Morgens maakt de regering via de radio bekend alle tegenstand te staken, om uiteindelijk nutteloos bloedvergieten te voorkomen. Op de kerktorens wordt de klok anderhalf uur vooruitgezet om de Duitse tijd aan te geven.

Uitstekende daden

Veel Veldhovense jongemannen vechten in die eerste dagen van de oorlog mee tegen de Duitser.. De meesten keren heelhuids terug. Cees Sleegers komt er minder goed vanaf. In de nacht van 9 op 10 mei is hij ingedeeld in kazemat 141 aan de Maas nabij Grobbendonk. Nadat zijn collega-militairen zijn gedood of zwaargewond geraakt, houdt hij met welgerichte schoten in zijn eentje urenlang de Duitsers op, die in rubberen bootjes de Maas proberen over te steken. Totdat hij zelf ernstig gewond raakt door een granaatscherf in zijn rug en een kogel in zijn buik. Na de oorlog wordt hij op 15 juni 1946 voor zijn optreden onderscheiden met de Militaire Willemsorde voor zijn 'uitstekende daden van moed, beleid en trouw'.
In Veldhoven is zijn naam verbonden aan het Cees Sleegerspad, het fietspad gelegen naast de Europalaan.

Angst

De dagen na de Nederlandse capitulatie keert de rust terug. Alleen aan het vliegverkeer en het Duitse transport door de gemeente, is te merken dat er een oorlog woedt. Banken en fabrieken hervatten bijna als vanzelfsprekend hun activiteiten. En vanaf 20 mei wordt de post als vanouds weer bezorgd, op 31 mei is er zelfs weer een beperkte autobusdienst.

In de maanden die volgen wordt het nabijgelegen Eindhovense vliegveld Welschap herhaaldelijk gebombardeerd. Voortdurend leven de mensen in angst - vooral 's nachts - vanwege aanvallen van Engelse bommenwerpers.

De werkgroep Veldhoven 75 jaar Vrij wil 75 jaar lang vrijheid vieren in het besef dat we samen verantwoordelijk zijn om vrijheid door te geven. De werkgroep organiseert een uitgebreid activiteitenprogramma waarbij ze aansluit bij de landelijke campagne 75 jaar vrijheid. Op de Facebookpagina Veldhoven 75 jaar Vrij is er aandacht voor de oorlog én bevrijding.

Meer berichten