Mariakapel op Heers door het gilde in 1990 gebouwd ter vervanging van een vorige kapel die in deze buurt stond. FOTO: Dré Verhagen
Mariakapel op Heers door het gilde in 1990 gebouwd ter vervanging van een vorige kapel die in deze buurt stond. FOTO: Dré Verhagen (Foto: Picasa)

De buurschappen Heers en Schoot

IVN VEV

2-wekelijkse rubriek van het IVN

De buurtschappen Heers en Schoot maken deel uit van Veldhoven Dorp en hebben een paar aardige overeenkomsten. Heers ligt op een hoge zandrug langs de Run, terwijl Schoot ook op een verhoging ligt, maar dan aan de Gender en de Poelenloop.

VELDHOVEN - Zowel Heers als Schoot lagen vroeger achteraf; er is dan nog geen sprake van snelweg-met-viaduct, industrieterrein, woonwijk Pegbroeken, straatverlichting en riolering. Naar het centrum met kerk, scholen en cafés betekent nog dik 20 minuten lopen.
De naamgeving van beide buurtschappen verwijst naar hun ligging. Schoot betekent 'hogere zandzoom langs het water', terwijl de naam Heers is te verklaren met 'kleine zandige heuvelrug'.

Keuterboeren

In beide buurten woonden vroeger keuterboeren met maar een paar koeien, zoals overal in de Brabantse Kempen Er is veel verdwenen, maar op Heers zijn gelukkig nog een paar boerderijen in redelijk oorspronkelijke staat. Achteraf wonen betekent ook in een rustige omgeving wonen. Toch gebeurt er wel eens wat, waardoor de hele buurtschap in rep en roer is. Zo wordt Heers in het midden van de 18e eeuw door grote branden getroffen. Bij een telling uit 1757 staan er liefst 8 huizen als afgebrand te boek. Op Schoot is een van de boerderijen zo dicht bij de bocht in de Knegselseweg gelegen, dat er herhaalde malen auto's tegenaan rijden.
Achteraf wonen betekent in die tijd ook vaak in een buurt wonen die ongunstig bekend staat. Zo heeft Schoot de reputatie een geliefkoosd oord te zijn voor scharenslijpers, stoelenmatters, vagebonden en soortgelijke figuren. Op Heers, bij de hoeve de Tuitelenberg, is het ook niet pluis. Deze hoeve is overigens eigendom van de abdij van Postel, zoals zoveel andere boerderijen en landerijen in de Kempen.

Legerplaats

Heers is altijd wat groter geweest dan Schoot. Opgravingen en toevallige vondsten brengen aan het licht, dat er in de 2e eeuw na Christus een Romeinse nederzetting is. In de 16e eeuw wordt Heers geplunderd door Spanjaarden, die Eindhoven belegeren en de omliggende dorpen afstropen. Ook in 1702 zijn er Franse en Spaanse soldaten op Heers gelegerd en van 1830 tot 1839 Hollandse legers tijdens de Belgische Opstand.

Het 3-hoekige grasveld op Heers is karakteristiek voor de Kempische akkerdorpen. Oorspronkelijk ligt hier een waterkuil met bluswater, maar deze dient ook als drinkplaats voor het vee. Vanaf de plaatse worden de koeien elke morgen naar de graasgronden geleid door de koeherder.
Plein en omgeving van Heers zijn ingrijpend veranderd tussen 1960 en 1965. Een zuil langs de weg geeft wat bijzonderheden daarover. Ook op Schoot is de bebouwing opgerukt: door de Kempencampus, het atletiekcomplex en woningen is er veel veranderd. Hopelijk blijft er wat bewaard voor het nageslacht.

Meer berichten