<p>Aan de tentakeltjes van de zonnedauw zitten kleverige druppeltjes, waarmee het plantje insecten aanlokt en vangt. FOTO: Harrie Kesseler.&nbsp;</p>

Aan de tentakeltjes van de zonnedauw zitten kleverige druppeltjes, waarmee het plantje insecten aanlokt en vangt. FOTO: Harrie Kesseler. 

(Foto: )

Sommige planten zijn altijd het eerst

Een stuk grond dat net is omgewoeld, staat na een tijdje vol met planten, vaak van één en dezelfde soort. Als enige tijd geleden in de omgeving van Veldhoven nieuwe fietspaden worden aangelegd staat de grond ernaast, die dus flink overhoopgehaald is, binnen korte tijd vol met kamille. Een boeket bloemen voor de nieuwe weg! Deze kamille is hier kennelijk de pionierplant, want hij verschijnt als eerste op de braakliggende grond.

VELDHOVEN - Bij een storm waaien soms bomen om. Zo ontstaan er kale plekken, waar de zon volop bij kan komen. De kale bodem staat dan de eerstvolgende zomer plotseling vol met wilgenroosjes. Echte pioniers dus. Wat er in zo’n situatie opkomt, hangt af van de omstandigheden. Braakliggend land dat bijvoorbeeld op een drassige plek langs de beek ligt, zal door heel andere pionierplanten in bezit genomen worden, dan een zanderig en droog stuk grond dat aan de bloeiende berm grenst. Daar is de kans groot dat er klaprozen opkomen; het zaad ervan zit al lang in de bodem en heeft een kiemkracht van wel tien jaar. De grond moet flink bewerkt zijn, zodat het zaad aan de oppervlakte is gekomen.

Tentakels

Een echt pionierplantje voor de vochtige bodem is de zonnedauw. Dit plantje heeft nauwelijks voedingsstoffen uit de grond nodig: het vangt namelijk insecten. Het heeft blaadjes met een kleverig oppervlak en langs de rand tentakels met een druppeltje vocht. Gelokte insecten kleven vast en worden door de zich sluitende tentakels omvat; na enige tijd is het diertje verteerd en blijft alleen het velletje over.

Lichtgewicht

Planten die zich als pionier willen handhaven moeten een aantal specifieke eigenschappen hebben. Zo moet het zaad ervan snel ontkiemen, ze moeten snel groeien, snel bloeien en er moet veel zaad gevormd worden. Dat zaad moet ook licht in gewicht zijn zodat het heel gemakkelijk door de wind verspreid kan worden. Het zijn dan ook meestal een- of tweejarige planten die je als pionierplant aantreft. Ze ontkiemen, bloeien en vormen zaad in één of twee jaar. Als de grond elk jaar opnieuw verstoord wordt, kunnen de pionierplanten een blijvend karakter krijgen. Wordt de grond met rust gelaten, dan zullen na verloop van tijd meerdere plantensoorten zich nestelen. De pioniers worden dan verdreven. Nog even over de kamille. In Veldhoven

Ze ontkiemen,
bloeien
en vormen
zaad
in één of
twee jaar

en omgeving voorkomen komen meerdere soorten voor. Er groeit de echte kamille met zijn specifieke geur. Maar ook de valse kamille komt voor met wat grotere bloemen, echter zonder de scherpe geur. Verder nog de schijfkamille, die de mooie witte bloemenkrans mist.

IVN/VEV

Heidezaad
wacht
tientallen jaren
op een kans

Meer berichten

Het lokale nieuws in uw mailbox ontvangen?

Aanmelden